Αρχείο

Archive for the ‘ΠΝΥΚΑ’ Category

ΜΠΣ «ΠΝΥΚΑ»: Πολιτική και εθνική/πολιτισμική ταυτότητα (βίντεο διαδικτυακής εκδήλωσης, 17/06/2020)

19 Ιουνίου, 2020 Σχολιάστε

Οδεύοντας προς το επετειακό έτος 2021 και εν μέσω εύλογου προβληματισμού για τον, προς το πα­ρόν, ασπόνδυλο και αμφιλεγόμενο χαρακτήρα συγκεκριμένων εόρτιων εγχειρημάτων, αποκτά κε­ντρική σημασία η συγκροτημένη μελέτη της εθνικής και ευρύτερης πολιτισμικής ταυτότητας. Επι­θυμώντας να καταδείξει τη θεμελιώδη αξία που έχει για την πολιτική η ουσιαστική εξοικείωση με την κοινωνική, ιστορική και πολιτισμική θεωρία, το ΜΠΣ «ΠΝΥΚΑ: Πολιτική Ιστορία, Θεωρία και Πράξη» διοργάνωσε την Τετάρτη 17 Ιουνίου 2020 δημόσια διαδικτυακή εκδήλωση με θέμα: Πολιτική και εθνική/πολιτισμική ταυτότητα. Ομιλητές της εκδήλωσης ήταν ο γράφων υπό την ιδιότητα του Ακαδημαϊκού Υπευθύνου του ΜΠΣ της ΠΝΥΚΑΣ, αναπτύσσοντας το θέμα «Πολιτισμική ταυ­τότητα και πολιτική: από τη θεωρία στην πράξη», και ο Λυκούργος Κουρκουβέλας (Δρ. Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας, Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου & Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας) με θέμα «Εθνική ιδεολογία, ιστοριογραφία και το ζήτημα της “συνέχειας” του ελληνικού έθνους». Παρέμβαση στην εκδήλωση έκανε και ο Αθανάσιος Γραμμένος (Δρ. Διεθνών Σχέσεων) σχολιάζοντας τις πολιτικές προσλαμβάνουσες της ταυτότητας, όπως αυτές αποτυπώνονται στον ρόλο και στις πρόσφατες παρεμβάσεις της Επιτροπής «Ελλάδα 2021».

Μεταξύ πολλών άλλων σημαντικών πτυχών, οι ομιλητές προσπάθησαν να αναδείξουν το ενίοτε ανεπίγνωστο, βαθύτερο υπόβαθρο του δημοσίου λόγου σε ζητήματα πολιτισμικής ταυτότητας, τις τάσεις εκείνες της νεοελληνικής ιστοριογραφίας, στις οποίες ανάγονται συγκεκριμένες δημόσιες τοποθετήσεις περί έθνους και εθνικής ταυτότητας, ενώ εξόχως ουσιαστική και επίκαιρη ήταν η πρόταση που διατυπώθηκε περί αναστολής της λειτουργίας της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» και ανάθεσης του έργου της στην Ακαδημία Αθηνών. Με αφορμή την πρόταση αυτή του Αθανάσιου Γραμμένου θα θέλαμε από τη θέση αυτή να εκφράσουμε και μια δική μας σκέψη: το πόσο σημαντικό, αλλά και ιδιαιτέρως συμβολικό θα ήταν αν, στο πλαίσιο προφανώς εντελώς διαφορετικών αντιλήψεων, είχε ανατεθεί η ευθύνη των επετειακών εκδηλώσεων σε μια διεπιστημονική ομάδα αξιόλογων επιστημόνων αποκλειστικά της νεότερης γενιάς, συμπεριλαμβανομένων πολλών ανέργων και υποαπασχολουμένων ερευνητών, καθώς και αρκετών εξ όσων αναγκάστηκαν τα χρόνια της κρίσης να φύγουν στο εξωτερικό. Ακολουθεί το βιντεοσκοπημένο αρχείο της διαδικτυακής εκδήλωσης, με τις θερμότερες ευχαριστίες σε όλους τους συντελεστές και συμμετέχοντες.

Ψηφιακός «καινούριος κόσμος, μέγας»: Τι είναι (και τι δεν είναι) η ψηφιακή, εξ αποστάσεως πανεπιστημιακή εκπαίδευση;

10 Ιουνίου, 2020 Σχολιάστε

Οι έκτακτες συνθήκες που δημιούργησε η πανδημία του COVID-19 έφεραν δυναμικά στο προσκήνιο την έννοια της ψηφιακής εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ή τηλεκπαίδευσης. Στον πανεπιστημιακό χώρο τα συμβατικά πανεπιστήμια σε Ελλάδα και Κύπρο αναγκάστηκαν να υιοθετήσουν τις τεχνολογίες τηλεκπαίδευσης, προκειμένου να συνεχιστούν κατά το δυνατόν απρόσκοπτα οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Εν μέσω των πρωτόγνωρων αυτών συνθηκών δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις και για μια ουσιώδη παρεξήγηση: ότι η ψηφιακή, εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί –αποκλειστικά και μόνον– ένα επικουρικό υποκατάστατο της συμβατικής εκπαίδευσης· ότι συνιστά, δηλαδή, απλώς μια έκτακτη λύση ανάγκης που, παρά τις νέες δυνατότητες που προσφέρει (π.χ. την κατάργηση των γεωγραφικών περιορισμών), δεν μπορεί να σταθεί ως ισότιμη δίπλα στην παραδοσιακή, φυσική διδακτική διαδικασία. Η άποψη αυτή μπορεί να γίνει σαφώς κατανοητή υπό το υποκειμενικό (και σεβαστό) βιωματικό πρίσμα της εμπειρίας πολλών διδασκόντων σε συμβατικά πανεπιστημιακά ιδρύματα.

Χρειάζεται, ωστόσο, εδώ να γίνει μια θεμελιώδης μεθοδολογική διάκριση: είναι άλλο πράγμα η έκτακτη, προσωρινή ή επικουρική μεταφορά της συμβατικής πανεπιστημιακής διδασκαλίας σε ψηφιακό περιβάλλον και άλλο η αυτοτελής, ψηφιακή εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμης σημασίας, με δεδομένο ότι, τόσο στον ελληνικό όσο και στον διεθνή χώρο, υπάρχουν πανεπιστημιακά ιδρύματα που εξειδικεύονται εδώ και χρόνια στο πεδίο της αμιγούς εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Κατά συνέπεια, αν δεν γίνει κατανοητή η ιδιαιτερότητα και αυθυπαρξία της εν λόγω εκπαιδευτικής μεθοδολογίας, ελλοχεύει ο κίνδυνος για, συχνά ακούσιες ή υπόρρητες, συγκεκριμένου τύπου ιεραρχήσεις των διαφορετικών πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και πτυχίων. Και είναι αλήθεια ότι πολλοί είναι αυτοί που ακόμη και σήμερα αγνοούν σε τι ακριβώς συνίσταται η καθαυτό ψηφιακή, εξ αποστάσεως πανεπιστημιακή εκπαίδευση σε ιδρύματα που ειδικεύονται σε αυτή. «Γίνονται τακτικά μαθήματα»; «Υπάρχουν κανονικοί καθηγητές»; «Υπάρχουν βιβλία και συγγράμματα»; «Γίνονται κανονικά εξετάσεις»; Αυτά είναι λίγα από τα ερωτήματα που εύλογα θέτουν συμπολίτες μας, οι οποίοι δεν έτυχε ως τώρα να έρθουν σε επαφή με αυτή τη μορφή εκπαίδευσης. Σε αυτό το κείμενο θα εξηγήσουμε και θα οπτικοποιήσουμε σε τι ακριβώς συνίσταται η εξ αποστάσεως εκπαίδευση στο μοναδικό αμιγώς ψηφιακό πανεπιστήμιο στον ελληνικό χώρο: το Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΑΠΚΥ).

Η περιγραφή μας έχει ως άξονα τέσσερις βασικές έννοιες: πλατφόρμα ασύγχρονης τηλεκπαίδευσης, πλατφόρμα σύγχρονης τηλεκπαίδευσης, εργασίες και εξετάσεις. Η «πλατφόρμα ασύγχρονης τηλεκπαίδευσης» είναι κατ’ ουσίαν η «κεντρική σελίδα» κάθε Θεματικής Ενότητας ή Μαθήματος του εκάστοτε προγράμματος σπουδών. Είναι, δηλαδή, το διαδικτυακό περιβάλλον, στο οποίο διδάσκοντες και φοιτητές επικοινωνούν με τρόπο μη σύγχρονο (δηλαδή όχι ζωντανό/ταυτόχρονο, εξ ου και ο όρος «ασύγχρονη») και όπου οι φοιτητές μπορούν να βρουν συγκεντρωμένα όλα τα στοιχεία του μαθήματος: τίτλο, γενική δομή, διάρθρωση διδακτικού υλικού και –για να απαντήσουμε στο ερώτημα για το αν «υπάρχουν βιβλία και συγγράμματα»– τη διδακτέα ύλη. Αυτή αποτελείται συνήθως από κεφάλαια πολλών έγκυρων επιστημονικών συγγραμμάτων (σε πλήρη αντίθεση με το παραδοσιακό «ένα» σύγγραμμα), τα οποία αναρτώνται στην πλατφόρμα σε μορφή αρχείων PDF. Συνεπώς, τις περισσότερες φορές οι φοιτητές δεν χρειάζεται ούτε να αγοράσουν τα συγγράμματα ούτε να τα λάβουν ταχυδρομικώς. Αυτά είναι διαθέσιμα σε ψηφιακή μορφή στην πλατφόρμα ασύγχρονης τηλεκπαίδευσης, όπου μπορεί κανείς να τα μελετήσει είτε ηλεκτρονικά (στον υπολογιστή) είτε να τα εκτυπώσει και να τα διαβάσει με την άνεσή του σε έντυπη μορφή. Περαιτέρω, μια άρτια διαμορφωμένη πλατφόρμα ασύγχρονης τηλεκπαίδευσης περιλαμβάνει ποικιλία μαθησιακών εργαλείων (π.χ. πολυμιντιακές διαδραστικές εφαρμογές), καλύπτοντας τις ιδιαίτερες μαθησιακές ανάγκες κάθε φοιτητή πληρέστερα απ’ ό,τι η συμβατική εκπαίδευση. Θα λέγαμε εδώ ότι, υπό το πρίσμα αυτό, η πιο παραδοσιακή συμβατική και η αμιγής, εξειδικευμένη ψηφιακή πανεπιστημιακή εκπαίδευση αντιστοιχούν ως έναν βαθμό στον ορισμό του παραδοσιακού και του σύγχρονου μουσείου: στο πρώτο ο επισκέπτης είναι κατά βάσιν παθητικός δέκτης πληροφοριών, στο δεύτερο έχει την επιπρόσθετη δυνατότητα να τις ανακαλύψει ο ίδιος ενεργά, μέσα από μια μεγαλύτερη ποικιλία μαθησιακών μέσων. Ακολουθεί μια εικόνα της πλατφόρμας ασύγχρονης τηλεκπαίδευσης του ΑΠΚΥ, του λεγόμενου eClass.

Η πλατφόρμα ασύγχρονης τηλεκπαίδευσης περιλαμβάνει επίσης πολλούς επιμέρους συνδέσμους για την υποβολή των εργασιών, για τη γραπτή επικοινωνία μεταξύ φοιτητών-διδασκόντων (Ομάδες Συζητήσεων), αλλά και για την είσοδο στο άλλο βασικό εργαλείο της ψηφιακής εξ αποστάσεως εκπαίδευσης: την πλατφόρμα σύγχρονης τηλεκπαίδευσης ή, πιο απλά, την πλατφόρμα τηλεσυναντήσεων/τηλεμαθημάτων. Μέσω της πλατφόρμας αυτής διεξάγονται κανονικά, τακτικά και ζωντανά όλα τα μαθήματα, με ήχο, εικόνα (κάμερα) και πεδίο προβολής διαφανειών PowerPoint, βίντεο και λοιπού εκπαιδευτικού υλικού. Στην πλατφόρμα τηλεσυναντήσεων οι φοιτητές δεν έχουν μόνο τον παθητικό ρόλο του ακροατή, αλλά μπορούν να συμμετέχουν ενεργά, θέτοντας ερωτήματα με μικρόφωνο και κάμερα ή/και γραπτώς, μέσω του παραθύρου του chat. Επίσης, οι φοιτητές μπορούν να παρακολουθούν τα μαθήματα όχι μόνο από τον υπολογιστή τους, αλλά και από άλλες συσκευές (π.χ. tablet, κινητό). Όπως εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς, η ψηφιακή αυτή μορφή εκπαίδευσης καταργεί κάθε έννοια γεωγραφικού περιορισμού, συμβάλλοντας στην εξοικονόμηση εκ μέρους του φοιτητή χρόνου, χρήματος και ενέργειας. Πέραν των γεωγραφικών, όμως, περιορισμών καταργούνται και οι χρονικοί. Διότι σε αντίθεση με τη συμβατική πανεπιστημιακή εκπαίδευση, στην ποιοτική ψηφιακή εξ αποστάσεως εκπαίδευση όλα τα τηλεμαθήματα βιντεοσκοπούνται, με αποτέλεσμα οι φοιτητές να μπορούν να τα παρακολουθούν και εκ των υστέρων. Πρόκειται για μια εξαιρετικής σημασίας διευκόλυνση, ιδίως για ανθρώπους με βεβαρημένο πρόγραμμα υποχρεώσεων.

Πρέπει, ωστόσο, εδώ να γίνουν δύο σημαντικές επισημάνσεις: καταρχάς, δεν είναι όλες οι πλατφόρμες σύγχρονης τηλεκπαίδευσης ίδιες. Από πλατφόρμα σε πλατφόρμα υπάρχουν ενίοτε τεράστιες διαφορές, π.χ. ως προς την ποιότητα του ήχου, τη διαδικασία εισόδου, την ευκρίνεια της κάμερας, κλπ. Κατά δεύτερον, ακόμα και η πιο σύγχρονη πλατφόρμα καθίσταται άνευ αξίας, αν ο διδάσκων δεν είναι φορέας της κατάλληλης εκπαίδευσης, νοοτροπίας και κουλτούρας χρήσης της συγκεκριμένης τεχνολογίας. Το τι ακριβώς σημαίνει αυτό γίνεται, μεταξύ άλλων, συχνά κατανοητό από τα αισθήματα αμηχανίας (ή ενίοτε και αποστροφής) που προκαλεί σε αρκετούς διδάσκοντες γαλουχημένους στα συμβατικά πανεπιστημιακά πρότυπα η πρώτη επαφή με την ψηφιακή «αίθουσα». Η αμηχανία αυτή καταλήγει συχνά και σε τεχνοφοβικής υφής κυκλικούς συλλογισμούς απαξίωσης της σύγχρονης τηλεκπαίδευσης, όπως π.χ. όταν ο διδάσκων θεωρεί πως η ψηφιακή πλατφόρμα καθιστά «αόρατο» το κοινό των ακροατών-φοιτητών, το οποίο όμως στην πραγματικότητα είναι ο ίδιος που δεν έχει εκπαιδευτεί να ενεργοποιεί και να μετατρέπει σε «ορατό». Αντιθέτως, ένας διδάσκων με την κατάλληλη εκπαίδευση, εμπειρία και νοοτροπία μπορεί να καταστήσει ένα ψηφιακό μάθημα το ίδιο συναρπαστικό, ζωντανό και διαδραστικό με οποιοδήποτε επιτυχημένο συμβατικό μάθημα. Ακολουθεί μια εικόνα της πλατφόρμας σύγχρονης τηλεκπαίδευσης του ΑΠΚΥ, με την εικόνα στο πεδίο προβολής διαφανειών να παραπέμπει στο νέο μεταπτυχιακό πρόγραμμα της ΠΝΥΚΑΣ.

Και περνάμε τώρα στις δύο τελευταίες βασικές έννοιες: εργασίες και εξετάσεις. Στο πλαίσιο της ψηφιακής εξ αποστάσεως εκπαίδευσης του ΑΠΚΥ οι φοιτητές καλούνται συνήθως όχι απλώς να παρακολουθούν διαδικτυακά μαθήματα και να μελετούν συγγράμματα προς τον σκοπό των εξετάσεων, αλλά και να εκπονούν εργασίες κατά τη διάρκεια του εξαμήνου: η συγγραφή και υποβολή των εργασιών εκ μέρους των φοιτητών, καθώς και η υποβολή των διορθωμένων και βαθμολογημένων εργασιών εκ μέρους των καθηγητών λαμβάνει χώρα αμιγώς ψηφιακά και σε συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα. Ο επιτυχής συνδυασμός πολυδιάστατης ασύγχρονης τηλεκπαίδευσης, σύγχρονης τηλεκπαίδευσης και συγγραφής εργασιών υπερβαίνει το παραδοσιακό δίπολο «παραδόσεις-εξεταστική», υπηρετώντας διαφορετικά θεωρητικά και μεθοδολογικά μοντέλα, όπως αυτά της αυτοκατευθυνόμενης (self-directed learning) και μετασχηματίζουσας (transformative learning) μάθησης ενηλίκων. Τέλος, με την ολοκλήρωση κάθε εξαμήνου, διεξάγονται κανονικές εξετάσεις, όπως ακριβώς και στα συμβατικά πανεπιστήμια. Εξεταστικά κέντρα υπάρχουν σε όλες τις μεγάλες πόλεις της Ελλάδας και της Κύπρου, οι φοιτητές προσέρχονται, τα γραπτά αποστέλλονται στους καθηγητές και διορθώνονται, οι βαθμολογίες υποβάλλονται και οι φοιτητές ενημερώνονται για τους βαθμούς τους μέσω των ψηφιακών συστημάτων του πανεπιστημίου.

Συνοψίζοντας, και έχοντας σκιαγραφήσει το γενικό πλαίσιο της ψηφιακής, εξ αποστάσεως πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, όπως αυτή υπηρετείται στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου, γίνεται ίσως ήδη σαφές ότι η διαδικασία που περιγράψαμε σε αδρές γραμμές δεν συνιστά απλώς μια τεχνολογικά υποστηριζόμενη συμβατική πανεπιστημιακή διδασκαλία. Με άλλα λόγια, η ποιοτική, ψηφιακή εξ αποστάσεως εκπαίδευση δεν συνιστά απλώς τη μεταφορά στο ψηφιακό περιβάλλον της συνήθους φυσικής διδασκαλίας. Ως μια διακριτή και εξειδικευμένη πλέον μορφή διδασκαλίας, η διαδικτυακή πανεπιστημιακή εκπαίδευση προϋποθέτει συγκεκριμένη εκπαίδευση και κουλτούρα χρήσης της ψηφιακής τεχνολογίας, εξοικείωση με τις θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης (ιδίως ενηλίκων), καθώς και πολύχρονη εμπειρία. Προϋποθέτει επίσης, διδακτικό προσωπικό που έχει αφιερώσει χρόνο, ενέργεια και προσπάθεια για να υπηρετήσει την ψηφιακή εξ αποστάσεως εκπαίδευση ως κύριο έργο και όχι ως πάρεργο. Προϋποθέτει, τέλος, και κάτι ακόμα: φοιτητές που έχουν την περιέργεια και τόλμη να ανακαλύψουν ότι πλην των συμβατικών (και ενίοτε σαφώς καθόλα εξαιρετικών) «Λακεδαιμονίων» ανοίγεται πλέον μπροστά μας ένας ψηφιακός «καινούριος κόσμος, μέγας». Ένας νέος, συναρπαστικός κόσμος, όπου εκατοντάδες άνθρωποι από κάθε μέρος του πλανήτη μπορούν π.χ. την ίδια στιγμή να παρακολουθήσουν μαζί μια επιστημονική ομιλία, όπως αυτή για τις ανασκαφές της προϊστορικής Κέρου που οργάνωσε από κοινού το ΑΠΚΥ και ο Αιγέας – Εταιρεία Αιγαιακής προϊστορίας (βλ. τις εικόνες πιο κάτω). Ένας νέος κόσμος, τέλος, όπου παραδόξως η ψηφιακή τεχνολογία συμπορεύεται δυναμικά με την δια ζώσης διαπροσωπική επαφή και ζεστασιά μιας ζωντανής πανεπιστημιακής κοινότητας, όπως μπορεί κανείς να διαπιστώσει «ξεφυλλίζοντας» απλώς τα φωτογραφικά άλμπουμ με τις αναρίθμητες δραστηριότητες (εκδρομές, ξεναγήσεις, λοιπές εκδηλώσεις) του Σωματείου Φοιτητών και Αποφοίτων Ελληνικού Πολιτισμού του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου. Όπως λέει, άλλωστε, και το σοφό απόφθεγμα του Σωματείου, «ποτέ δεν θα νιώσεις τόσο κοντά σπουδάζοντας από μακριά!».

Κατηγορίες:Αταξινόμητα, ΠΝΥΚΑ

ΜΠΣ «ΠΝΥΚΑ»: Δημόσιος λόγος – Ρητορική & Επιχείρημα (βίντεο διαδικτυακής εκδήλωσης, 30/04/2020)

Σε εποχές κρίσεων (οικονομικών, υγειονομικών, κλπ.) η ποιότητα του δημοσίου λόγου αποκτά καί­ρια σημασία για την πολιτική διαδικασία. Η αξία της υπεύθυνης, έλλογης και ποιοτικής επιχειρημα­τολογίας γίνεται ακόμα μεγαλύτερη στη σύγχρονη κοινωνία του διαδικτύου και των μέσων κοινω­νικής δικτύωσης, όπου σχεδόν κάθε πολίτης δύναται να μετατραπεί σε φορέα δημοσίου λόγου. Στις συνθήκες αυτές η διαφορά ανάμεσα στην πεπαιδευμένη και μη δημόσια εκφορά πολιτικών ή επι­στημονικών θέσεων είναι ενίοτε η διαφορά ανάμεσα στην καταλλαγή και τη σύγκρουση, τη μετριο­πάθεια και τον διχασμό, τη σύνθεση και την πόλωση. Κατά συνέπεια, στις μέρες μας καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ η ανάγκη μιας συστηματικής εκπαίδευσης στη ρητορική και την επιχειρηματο­λογία, ιδίως μάλιστα σε χώρες όπως η Ελλάδα και η Κύπρος, όπου η ενασχόληση με τα εν λόγω πε­δία εμπνέεται ούτως ή άλλως πάντοτε και από μια πλούσια αρχαία παράδοση. Την ανάγκη αυτή υπηρετεί και η διδασκαλία της ρητορικής στο πρόγραμμα της ΠΝΥΚΑΣ, του νέου Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στην Πολιτική Ιστορία, Θεωρία και Πράξη του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου.

Επιθυμώντας να προσφέρει μια πρόγευση αυτής της διδασκαλίας, το ΜΠΣ της ΠΝΥΚΑΣ διοργάνωσε την Πέμπτη 30 Απριλίου 2020 (18:00-21:00) δημόσια διαδικτυακή εκδήλωση με θέμα: Δημόσιος Λόγος – Ρητορική & Επιχείρημα. Ομιλητές της εκδήλωσης, την οποία προλόγισε ο γράφων με την ιδιότητα του Ακαδημαϊκού Υπευθύνου της ΠΝΥΚΑΣ, ήταν ο Κωνσταντίνος Π. Τσίνας (Λέκτορας Ποινικής Δικονομίας στο Τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου Κύπρου), που ανέπτυξε το θέμα «Επιχείρημα, προσωπικότητα και ειλικρίνεια στον δημόσιο λόγο», και ο Ανδρέας Σεραφείμ (Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης & Ακαδημία Αθηνών) με θέμα «Η πιο γνωστή μας άγνωστη ρητορική: Τεχνικές πει­θούς στην αρχαία και σύγχρονη πολιτική και δικαστική επικοινωνία».

Χάρη στο υψηλότατο επίπεδο, την εμβρίθεια, γλαφυρότητα και διαδραστικότητα των ομιλιών, η εκδήλωση εξελίχθηκε σε μια απολαυστική και άκρως διδακτική εμπειρία. Οι δύο ομιλητές όχι μόνο ξεδίπλωσαν ένα ευρύτατο φάσμα εννοιών, ορισμών και δεδομένων σχετικά με τη θεωρία της επιχειρηματολογίας και τη ρητορική, αλλά συμπύκνωσαν κατά τον καλύτερο τρόπο και δύο από τους βασικούς άξονες του ΜΠΣ της ΠΝΥΚΑΣ: την άρρηκτη διασύνδεση ανάμεσα σε θεωρία και πράξη (π.χ. μέσω της επεξήγησης δύσκολων θεωρητικών εννοιών με τη βοήθεια εύστοχων παραδειγμάτων από τον τρέχοντα δημόσιο λόγο), αλλά και τον ζωντανό, διαδραστικό και συμμετοχικό χαρακτήρα της εξ αποστάσεως ψηφιακής εκπαίδευσης στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΑΠΚΥ). Με αυτό τον τρόπο κατέστη σαφές ότι, σε καιρούς που έκτακτες περιστάσεις φέρνουν στο προσκήνιο την εξ αποστάσεως εκπαίδευση, στο ΑΠΚΥ αυτή δεν συνίσταται απλώς στη χρήση ψηφιακών εργαλείων τηλεκπαίδευσης. Το συγκριτικό πλεονέκτημα του ΑΠΚΥ είναι η μακρά εμπειρία και κουλτούρα χρήσης της ψηφιακής εκπαιδευτικής τεχνολογίας, η θεωρία και μέθοδος της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης (ιδίως ενηλίκων), η γνώση των ιδιαιτεροτήτων της, το ποιος και πώς διδάσκει. Για του λόγου το αληθές, ακολουθεί το βιντεοσκοπημένο αρχείο της διαδικτυακής εκδήλωσης, με τις θερμότερες ευχαριστίες σε όλους τους συντελεστές και συμμετέχοντες.

 

Κατηγορίες:ΠΝΥΚΑ, Πολιτικά

«ΠΝΥΚΑ: Πολιτική Ιστορία, Θεωρία και Πράξη»: Βίντεο της δημόσιας διαδικτυακής παρουσίασης του ΜΠΣ (26/03/2020)

27 Μαρτίου, 2020 Σχολιάστε

Το απόγευμα της Πέμπτης 26 Μαρτίου 2020 πραγματοποιήθηκε η πρώτη δημόσια διαδικτυακή παρουσίαση της ΠΝΥΚΑΣ, του νέου μεταπτυχιακού προγράμματος στην Πολιτική Ιστορία, Θεωρία και Πράξη του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου. Η εκδήλωση είχε τη μορφή ημερίδας, η οποία, πέραν της αναλυτικής παρουσίασης του νέου προγράμματος από τον γράφοντα, αφιερώθηκε στο φλέγον ζήτημα του μεταναστευτικού-προσφυγικού και των ελληνοτουρκικών. Πιο συγκεκριμένα, ο Αθανάσιος Γραμμένος, Δρ. Διεθνών Σχέσεων και Library Fellow 2019-2020 στο Sacramento State University, ανέπτυξε το θέμα «Ιδεολογία, πολιτική και περιφερειακός ανταγωνισμός: η μεταναστευτική κρίση μεταξύ σφύ­ρας και άκμονος». Στη διάλεξή του αυτή ο ομιλητής έκανε μια κριτική επισκόπηση της ανάφλεξης του μεταναστευτικού κατά τα τέλη του 2019 και τις αρχές του 2020, καθώς και της εξέλιξης του πολιτικού λόγου στην Ελλάδα, την Τουρκία και την ΕΕ, χρησιμοποιώντας πρωτογενείς πηγές και προβάλλοντας βίντεο από την πρόσφατη αυτοψία του εκατέρωθεν του Έβρου και στη Λέσβο. Περαιτέρω, ο Ανδρέας Σταματίου, Δρ. Διπλωματικής Ιστορίας και επί σειρά ετών Σύμβουλος Τύπου στην ελληνική πρεσβεία στην Άγκυρα και στο ελληνικό προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, παρουσίασε μια ανατομία της τουρκικής κοινωνίας, επιχειρώντας μια ρεαλιστική απεικόνιση της σύγχρονης Τουρκίας, πέρα από τα στερεότυπα και τις γενικεύσεις.

Στην εκδήλωση, την οποία συντόνισε εξαιρετικά ο Πρόεδρος του Σωματείου Φοιτητών και Αποφοίτων Ελληνικού Πολιτισμού του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου Γιάννος Χαμάλης, παρενέβησαν με χαιρετισμούς ο Κοσμήτορας της Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών, Αναπληρωτής Καθηγητής Αντώνης Πετρίδης και ο Ακαδημαϊκός Υπεύθυνος του πτυχιακού προγράμματος «Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμός», Αναπληρωτής Καθηγητής Γιώργος Δεληγιαννάκης. Την εκδήλωση τίμησαν με την αθρόα τηλε-παρουσία τους άνω των 90 συμμετεχόντων από την Ελλάδα, την Κύπρο και το εξωτερικό, οι οποίοι με τα ερωτήματα και τις παρεμβάσεις τους συνέβαλαν όχι μόνο στη διεξαγωγή μιας άκρως εποικοδομητικής συζήτησης, αλλά και στην άμβλυνση των πρωτόγνωρων συνθηκών κατ’ οίκον διαπροσωπικής απομόνωσης λόγω της τρέχουσας επιδημίας του COVID-19. Η εκδήλωση βιντεοσκοπήθηκε και το βίντεο που ακολουθεί είναι ήδη διαθέσιμο και στην πλατφόρμα του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου.

Κατηγορίες:ΠΝΥΚΑ, Πολιτικά

ΠΝΥΚΑ: Το νέο Μεταπτυχιακό στην Πολιτική Ιστορία, Θεωρία και Πράξη

28 Φεβρουαρίου, 2020 Σχολιάστε

Το έτος 2021 συμπληρώνονται 200 χρόνια ελεύθερου εθνικού βίου. Η σημαντι­κή αυτή επέτειος θα βρει την Ελλάδα βαθιά τραυματισμένη από μια πολύχρονη και πολυδιάστατη κρίση. Πέραν των οικονομικών της επι­πτώσεων, η μεγάλη οικονομική κρίση που ξεκίνησε στα τέλη του 2009 συνοδεύτηκε από φαινόμενα έντονης υποβάθμισης της πολιτικής ζωής, των θεσμών και της ποιότητας του δημο­σίου λόγου και δια­λόγου. Εξίσου αρνητική υπήρξε και η αδυναμία ουσιαστικής ανανέωσης των πολιτικών αντιλήψεων και πραγμάτων σε μια τόσο κρίσιμη περίοδο. Στο κατώφλι της τρίτης εκατονταε­τίας του νέου ελληνικού κράτους ένα σημαντικό τμήμα της ελλη­νικής κοινωνίας μοιάζει να διακα­τέχεται από ένα αίσθημα διαρκούς αθυμίας όσον αφορά την εγ­χώρια πο­λιτική και τις προο­πτικές της. Όσο για την ίδια την επερχόμενη επέτειο των 200 ετών από την Επανάσταση του 1821, διαφαίνεται ήδη ότι θα αποτελέσει αφορμή πιο πολύ για έναν επιστημονικά και αισθητικά αμφιλεγόμενο διάλογο με το παρελθόν παρά για ουσιαστικές κινήσεις με σκοπό τη θεμελίωση ενός πιο ευοίωνου μέλλοντος. Εντούτοις, μια σημαντική επέτειος μπορεί να αποτελέσει έναυσμα και για πρωτοβουλίες εντελώς διαφορετικής φύσεως. Μπορεί να καταστεί η αφετηρία για μια δύσκολη προσπάθεια αναδιαμόρφωσης των βαθύτερων και δομικών εκείνων προϋποθέσεων που είναι απαραίτητες για τη χάραξη μιας διαφορετικής μελλοντικής πορείας. Μια τέτοιου είδους δομική προεργασία είναι κατά την άποψή μας σημαντικό να λάβει καταρχάς χώρα σε δύο κρίσιμα επίπεδα: στο εκπαιδευτικό και το συγγραφικό. Και αν το δεύτερο σκέλος, δηλαδή η θεωρητική επεξεργασία νέων τρόπων αντίληψης της ελληνικής κοινωνίας, θα μας απασχολήσει εκτενέστερα σε λίγο μεταγενέστερο χρόνο, το πρώτο σκέλος βρίσκεται ήδη στο σημείο εκκίνησης.

Philipp von Foltz, 1860. Ο Περικλής αγορεύων στην Πνύκα.

Το Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου είναι στην ευχάριστη θέση να παρουσιάσει την ΠΝΥΚΑ, το πρώτο ψηφιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών (ΜΠΣ) στην Πολιτική Ιστορία, Θεωρία και Πράξη, το οποίο ξεκινά το ακαδημαϊκό έτος 2020-2021. Συνδυάζοντας στοιχεία από τους επιστημονικούς κλάδους των πολι­τικών επιστημών, της ιστορίας, της ευρύτερης κοινωνικής θεωρίας, της νομικής, της ρητορικής, των οικονομικών και των διε­θνών σχέσεων, η ΠΝΥΚΑ έχει σαν σκοπό να αποτελέσει μια καινοτόμο και σύγχρονη σχολή πολιτικής. Με άλλα λόγια, να προσφέρει μια πολυδιάστατη, ου­σιαστική και συστη­ματική παιδεία σε κάθε πολίτη που ενδια­φέρεται σοβαρά για την πολι­τική. Το πρόγραμμα απευθύ­νεται, συ­νεπώς, σε ένα ευρύτατο φάσμα ανθρώπων: σε υποψη­φίους ή ήδη ενεργούς πολιτικούς, σε δημοσιο­γράφους ή δημο­σιολόγους που ασχολούνται επαγγελματικά με ζητήματα πολιτικής, σε επαγγελμα­τίες της πολιτικής επικοινωνίας, σε στελέχη πολιτικών, νομικών και οικονομικών οργανισμών και, το κυριότερο, σε όλους τους απλούς πολίτες. Στους πολίτες, δηλαδή, εκείνους που επιθυ­μούν να αποκτήσουν το ανα­γκαίο γνωστικό υπόβαθρο, το οποίο θα τους επιτρέψει να προ­σεγγίζουν το πολιτικό γίγνε­σθαι με την ωριμότητα και την αυτοπε­ποίθηση ενός καταρτι­σμένου, εν δυνάμει πολιτικού. Παράλληλα, λόγω του διεπιστημονικού της χαρακτήρα η ΠΝΥΚΑ προσφέρει πολλές δεξιότητες και δυνατότητες μεταπτυχιακής ειδίκευσης σε εκπαιδευτικούς, πτυχιούχους Ελληνικού και Ευρωπαϊκού Πολιτισμού, Ευρωπαϊκών Σπουδών, Φιλοσοφικών και Παιδαγωγικών Σχολών, Τμημάτων Ιστορίας, Πολιτικής Επιστήμης, Νομικών και Οικονομικών Επιστημών, Κοινωνιολογίας, Διεθνών Σχέσεων και άλλων συναφών Σχολών και Τμημάτων.

Η ονομασία του ΜΠΣ παραπέμπει φυσικά στην Πνύκα της αρ­χαίας Αθήνας, δηλαδή στη θέση, όπου με­ταξύ του 6ου και του 4ου αιώνα π.Χ. συγκαλού­νταν η Εκκλη­σία του Δήμου. Πρόκειται για τη συνέλευση των Αθηναίων πολιτών, μέσα από την οποία πραγματώθηκε το ιδανικό της δημοκρατίας υπό την μορφή της ενερ­γού συμμετοχής στα κοινά πολιτικά πε­παιδευμένων πολιτών. Πολιτών, δηλαδή, που μέσω της ενεργού δημοκρατικής συμμετοχής τους στην πολιτική διαδικασία εξοικειώνονταν με θεωρητικές και πρακτικές παραμέτρους ενάσκησης της πολιτικής. Σκοπός της ΠΝΥΚΑΣ είναι να παράσχει σε εκπαιδευτικό πλέον πλαίσιο μια παρόμοια πολιτική παιδεία, η σημασία της οποίας για την Ελλάδα και την Κύπρο έχει αναδειχθεί με δραματικό τρόπο στο πλαίσιο της βαθιάς πολιτικής, οικονομικής και γενικότερης κρίσης των τελευταίων ετών. Η αρχαία Πνύκα αποτελεί όμως έμπνευση και για έναν άλλο λόγο: εξαιτίας της ετυμολο­γικής της διασύνδεσης με την έννοια της πυκνότητας (Πνύξ > πυκνός). Σκοπός, δηλα­δή, της ΠΝΥΚΑΣ είναι να προ­σφέρει με συστηματικό τρόπο συμπυκνωμένη γνώση μέσα σε ένα σχετικά περιορισμένο χρο­νικό διάστημα. Πρόκειται, με άλλα λόγια, για ένα εντατι­κό, διεπιστημονι­κό ΜΠΣ, το οποίο είναι όμως ταυτόχρο­να και ειδικά σχεδια­σμένο για αν­θρώπους με πολλές επαγ­γελματικές και οικογενειακές υπο­χρεώσεις. Καταλυ­τικός είναι εδώ ο ρόλος της ψηφιακής εξ αποστάσε­ως εκπαίδευσης, η οποία μέσω της τεχνολογίας καταργεί τους γεωγρα­φικούς και χρονικούς περιορισμούς.

Με τον τρόπο αυτό η ΠΝΥΚΑ φιλοδοξεί να αναβιώσει σε ένα σύγχρονο πλαίσιο το αρ­χαίο της πρότυ­πο. Στην Πνύκα της αρχαίας Αθήνας λάμβανε κάποτε χώρα η διαδικασία εκ­δημοκρατισμού της πο­λιτικής εξουσίας και η μεταβίβασή της από τους «ολίγους» στους «πλείο­νας». Η σύγχρονη ΠΝΥ­ΚΑ στοχεύει στο να συμβάλει στην διαδικασία περαιτέρω εκ­δημοκρατισμού της πολιτικής γνώσης και στην με­ταβίβασή της από τους σύγχρονους «ολί­γους» στους σύγχρονους «πλείονας». Έχει, δη­λαδή, σαν σκοπό να προσφέρει σε έναν με­γάλο αριθμό πολιτών την πρόσβαση σε ένα σώμα γνώσε­ων και δε­ξιοτήτων που, ακόμη και στις προηγμένες δημοκρατίες της εποχής μας, αποτελεί ή καταλή­γει συνή­θως κτή­μα επιμέρους επιστη­μονικών και πολιτικών ομάδων. Περαιτέρω, σκοπός του ΜΠΣ είναι να προσφέρει μια πολιτική παιδεία όχι αμιγώς ακαδημαϊκά προσανατολισμένη, αλλά δυναμι­κά στοχευ­μένη στην διαρκώς εξελισσόμενη πολιτική διαδικασία και επικαιρότητα. Με άλλα λόγια, η ΠΝΥΚΑ δεν στοχεύει στην ανάδειξη αποκλειστικά μελλοντικών πολιτικών επιστη­μόνων, καθώς δεν αποτελεί ένα συμβατικό πρόγραμμα πολιτικών επιστημών. Συνιστά πιο πολύ μια καινοτόμο, διεπιστημονική προσέγγιση του φαινομένου της πολιτικής, με στόχο τη διαμόρφωση μιας νέας γενιάς πολι­τικά πεπαιδευμένων πολιτών. Σε αυτό το πλαίσιο, το πρόγραμμα επενδύει ιδιαίτερα σε έναν συγκεκριμένου τύπου εκπαιδευτικό ντετερμινισμό, όπου η διδακτική έμφαση σε στοιχεία θεωρίας, φιλοσοφίας και λογικής αποσκοπεί όχι μόνο στον εμπλουτισμό των γνώσεων, αλλά στη διάπλαση της ίδιας της σκέψης του φοιτητή.

Πέραν του αρχαίου προτύπου, η ΠΝΥΚΑ εμπνέεται και από μια πιο πρόσφατη περίστα­ση: την ελληνική κρίση της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα. Η κρίση αυτή απέδειξε με δραμα­τικό τρόπο ότι στον εξαιρετικά πολύπλοκο κόσμο που ζούμε δεν αρκούν απλώς οι καλές προ­θέσεις, οι οξυδερκείς κρίσεις, οι αμιγώς εμπειροτεχνικές προσεγγίσεις και οι κάθε λογής ιδεολογικές στρα­τεύσεις. Αυτό που κυρίως απαιτείται είναι ένα βαθύτε­ρο υπόβαθρο ουσιαστικής γνώσης, συστημα­τικής κατάρτισης και αντιπροσωπευτικής αντί­ληψης σε ένα ευρύ φάσμα σύνθετων παραμέτρων της σύγχρονης πολιτικής (π.χ. θεωρία, ιστορία, νομική υπόσταση μιας συντεταγμένης πολι­τείας, διε­θνείς συσχετισμοί, λειτουργία διεθνούς οικονομικού συ­στήματος, κ.ο.κ.). Υπό το πρίσμα αυτό, το ΜΠΣ της ΠΝΥΚΑΣ απευθύνεται σε όλους τους πολί­τες που οραματίζονται την άνοδο του επιπέδου της πολιτικής και της ποιότη­τας του δημοσίου λόγου στην Ελλάδα, την Κύπρο και ευρύ­τερα. Απευ­θύνεται επίσης σε όλους όσους θα επιθυμούσαν να συμμετάσχουν στον περαιτέρω εκδη­μοκρατισμό της πολιτικής διαδικασίας μέσω μιας νέας (και ταυτοχρόνως πολύ πα­λαιάς) μορφής πολιτικής παι­δείας. Μιας παιδείας που φιλοδοξεί να συνδυάσει τις πιο σύγ­χρονες μεθόδους πανεπι­στημιακής εκ­παίδευσης με κάτι από την πα­ράδοση των μεγάλων ρητοροδιδασκάλων (κατ’ ουσίαν δασκάλων πο­λιτικής) της αρχαιότη­τας, όπως π.χ. του Ισο­κράτη, του Ισαίου, κ.ά. Μιας παιδείας, τέλος, που αξιοποιώντας την ψηφιακή τεχνολογία, αλλά και την κουλτούρα της κυπριακής εξ αποστάσεως εκπαίδευσης σκοπεύει να απευθυνθεί όχι μόνο στους εκάστοτε εγγεγραμμένους φοιτητές του προγράμματος, αλλά και στο ευρύτερο κοινό μέσω ανοιχτών τηλεδιαλέξεων και λοιπών δραστηριοτήτων.

Θα ήθελα και από τη θέση αυτή να ευχαριστήσω το Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΑΠΚΥ) και τον Φορέα Διασφάλισης και Πιστοποίησης της Ποιότητας της Ανώτερης Εκπαίδευσης στην Κύπρο για το γεγονός ότι στο πλαίσιο του κυπριακού πανεπιστημιακού συστήματος μια ιδέα που, υπό άλλες συνθήκες, θα παρέμενε απλώς σε κάποιο συρτάρι στο γραφείο του γράφοντος, μετουσιώθηκε σε επίσημο, εγκεκριμένο μεταπτυχιακό πρόγραμμα. Για να γίνει αυτό, ωστόσο, χρειάστηκε και σε ειδικότερο επίπεδο η πολυδιάστατη στήριξη της Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών του ΑΠΚΥ, του Σωματείου Φοιτητών και Αποφοίτων του πτυχιακού Προγράμματος «Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό», το οποίο είναι η μήτρα της ΠΝΥΚΑΣ, καθώς επίσης και η καίρια συμβολή στο εγχείρημα δύο πολύτιμων φίλων και συναδέλφων: του Κωνσταντίνου Τσίνα, Λέκτορα στο Τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου Κύπρου, και του Λυκούργου Κουρκουβέλα, επί χρόνια συναδέλφου και συνοδοιπόρου στο ΑΠΚΥ. Όλες οι λεπτομέρειες σχετικά με τη δομή, τις Θεματικές Ενότητες και γενικότερα τις διαδικασίες του ΜΠΣ της ΠΝΥΚΑΣ (καθώς και για την επικείμενη έναρξη των αιτήσεων φοιτητών και διδακτικού προσωπικού στις αρχές Μαρτίου) είναι ήδη διαθέσιμες στην ιστοσελίδα του στον νέο και σύγχρονο ιστότοπο του ΑΠΚΥ. Παράλληλα, μέσω της ομάδας του προγράμματος στο Facebook μπορεί κάθε ενδιαφερόμενος να ενημερώνεται για τις δράσεις του, να συμμετέχει στις δημόσιες εκδηλώσεις του και κυρίως να ανακαλύπτει ποια έννοια ελληνικού πανεπιστημίου υπηρετούν σε περιπτώσεις όπως αυτή όσοι η (ακαδημαϊκή) τύχη ἐθέσπισεν οἰκεῖν ἐς γῆν ἐναλίαν Κύπρον.

Κατηγορίες:ΠΝΥΚΑ, Πολιτικά