Αρχική > Ανθρωπολογικά, Ελληνο/vs./Γερμανικά, Πολιτικά > Paranthropus Sparensis: Η αυτοκρατορία της Εμμονής

Paranthropus Sparensis: Η αυτοκρατορία της Εμμονής

Συζητώντας για την κρίση της ζώνης του ευρώ και εκφράζοντας τον συνήθως προκλητικό ευρω­σκεπτικισμό μου έθεσα προ καιρού σε φίλο ιστολόγο το εξής ερώτημα: τον κάλεσα να θυ­μηθεί αν υπάρχει στην ιστορία περίπτωση, όπου διαφορετικοί πολιτισμοί βρέθηκαν να έχουν το ίδιο νόμισμα. Η απάντησή του ήταν ορθή. Μου είπε ότι κάτι τέτοιο σαφώς έχει συμβεί στο πα­ρελθόν: σε όλες τις αυτοκρατορίες. Ευρωπαΐζων ο ίδιος, θεώρησε ότι η απάντησή του δεν μπορεί να υποσκάψει τον τρόπο με τον οποίο συνήθως βλέπουμε την υπόθεση της νομισματικής ένω­σης και την θέση της Ελλάδας σε αυτήν. Και τούτο διότι, όπως και πολλοί άλλοι σκεπτόμενοι Έλληνες, αποδέχεται το ανωτέρω ερώτημα μόνον ως ρητορικό: σύμφωνα, δηλαδή, (και) με την δική του οπτική, στην Ευρώπη δεν υπάρχουν διαφορετικοί «πολιτισμοί», αλλά απλώς επιφα­νειακές μικροδιαφορές, π.χ. στις νοοτροπίες, στις συνήθειες, στις πρόσφατες ιστορικές καταβο­λές ή γενικότερα στο ταμπεραμέντο. Υπάρχουν ίσως διαφορετικές «σχολές σκέψης» εντός της Ευρώπης, όχι όμως διαφορετικές «Ευρώπες». Κι αν δεν έχουμε διαφορετικούς πολιτισμούς με κοινό νόμισμα, τότε προφανώς δεν χρειάζεται να μιλάμε και περί αυτοκρατορίας…

Το νέο έμβλημα της ευρωζώνης με το πανανθρώπινο ιδανικό «Γκάϊτς ιστ γκάϊλ!» (μεταφρασθέν ελληνιστί ως: «η τσιγγουνιά είναι μαγκιά!»)

Δυστυχώς η πραγματικότητα της κρίσης της ευρωζώνης διαψεύδει με τρόπο εντυπωσιακά ξε­κάθαρο τις ρομαντικές αυτές αντιλήψεις. Η κραυγαλέα αντίθεση μεταξύ της γερμανόφωνης κε­ντρικής Ευρώπης και των χωρών της Μεσογείου (των «PIGS») αναδεικνύεται εύγλωττα μέσα από την παρούσα περίσταση. Η «αρχιτεκτονική» της κρίσης καθιστά, επίσης, σαφές, ποιος ωφε­λείται και ποιος όχι τόσο από την θνησιγενή ιδέα του κοινού νομίσματος όσο και από την διά­χυση στον ευρωπαϊκό νότο μοντέλων πολιτικής και κρατικής συγκρότησης (π.χ. πολιτικών θεω­ριών) κεντροευρωπαϊκής προελεύσεως. Και αν αυτό ισχύει, τότε η ψυχρή λογική λέει ότι το σημείο εκείνο της ηπείρου, όπου τα αποτελέσματα της κρίσης είναι οξύτερα, πρέπει να είναι αυτό, όπου η «σύγκρουση» των ευρωπαϊκών πολιτισμών είναι πιο έντονη από οπουδήποτε αλλού. Το σημείο αυτό είναι η Ελλάδα, όπου η ασυμβατότητα ανάμεσα στο τοπικό πολιτιστικό υπόστρωμα και το κακοφορεμένο υπέρστρωμα (superstratum) κεντροευρωπαϊκών πολιτικών θεσμών και αρχών κρατικής οργάνωσης ανακύπτει στον μέγιστο βαθμό. Το χειρότερο: οποιαδήποτε άλλη απόπειρα ερμηνείας της γεωγραφικής κατανομής της κρίσης είναι καταδικασμένη να διολισθή­σει αμέ­σως ή εμμέσως σε μάλλον ρατσίζουσες (και αλήστου μνήμης) εικασίες περί της «ανώτε­ρης» νοοτροπίας ή γενικώς «ανωτερότητας» του κεντροευρωπαϊκού πληθυσμού. Κι έτσι να χρεοκοπήσει ως ερμηνεία πιο γρήγορα και από το ελληνικό δημόσιο.

Η πραγματικότητα είναι ότι πολύ απλά ο νότος κατέληξε να είναι η επαρχία μιας νέας αυτοκρα­τορίας. Τα PIGS δεν μπορούν να παίξουν το παιχνίδι της νέας αυτής τάξης πραγμάτων με την ίδια επιτυχία που αυτό παίζεται στο κέντρο της. Ο μεσογειακός νότος παρουσιάζεται «ελλειμματικός» στην αφομοίωση του πολιτιστικού μοντέλου του βορείως των Άλπεων Ευρωπαίου Homo Sapiens. Παρά ταύτα, στο πλαίσιο της κρίσης απειλείται εσχάτως να γίνει το θύμα μιας ιδιότυπης, σχεδόν ασυνείδητης Akkulturation (πολιτιστικής εξομοίωσης) άλλου τύπου. Μοιάζει, δηλαδή, ως αποτέλεσμα της επιρ­ροής του βορρά να υφίσταται μια σταδιακή μετάλλαξη της – επιφανειακής έστω – καθημερινής του ψυχολογίας. Σε τι συνίσταται αυτή;

Ας σκεφτούμε μόνο από την αρχή της κρίσης ως σήμερα πόσο συχνότερα φτάσαμε να μιλάμε όλοι για το χρήμα και τα οικονομικά, πώς μπήκαμε στη διαδικασία να μετράμε και την τελευ­ταία δεκάρα, πώς γέμισε η ζωή μας από το πρωί ως το βράδυ με έννοιες, όπως ομόλογα, spreads, τοκοχρεωλύσια, ελλείμματα, κλπ. Με αυτό τον τρόπο πλησιάζουμε σε αυτό που αποτε­λεί περίπου την κανονική (ναι, την κανονική) κατάσταση στη ζωή ενός – όχι και εντελώς εκκεντρικού – Κεντροευρωπαίου. Να ενθουσιάζεται που στα 50-60 eurocent που κάνει το ψωμί περιλαμβάνεται και το…κόψιμό του, να βάζει το χειμώνα θερμοφόρα για να μην σπαταλήσει την ενέργεια της κεντρικής θέρμανσης, να βάζει όριο για την κατανάλωση νερού στο ντους και αν το περάσει να μένει με τη σαπου­νάδα, να νοικιάζει το δωμάτιο του παιδιού του, όταν αυτό φύγει φοιτητής σε άλλη πόλη, να έχει χωριστό τραπεζικό λογαριασμό με τη γυναίκα του μετά από 50 χρόνια γάμου, να ζητά να στείλεις άδειο φάκελο με προπληρωμένα τα έξοδα αποστολής για να σου επιστρέψει τα δικαιολογητικά μιας τελικώς ανεπιτυχούς αίτησης για δουλειά ή να συλλαμβάνει την ιδέα να κυματίζουν μεσίστιες οι σημαίες των υπερχρεωμένων χωρών, η οποία θα μπορούσε να βρει θέση σε κάποια ηροδότεια διήγηση για τα ήθη περίεργων βαρβαρικών φυλών.

Όταν η Sparzwang κατά τον όρο του Max Weber, δηλαδή η αποταμί­ευση (Sparen) ως διαρκής εμμονή (Zwang), καταλάβει και τις επαρχίες τις αυτοκρατορίας, δηλαδή τον ευρωπαϊκό νότο, τότε θα μπορέσουμε να υιοθετήσουμε και την νοοτροπία-πεμπτουσία του «κοινού» μας ευρω­παϊκού πολιτισμού: τα δικά μου δικά μου και τα δικά σου δικά μου. Και τότε ναι, θα αρχί­σουμε επιτέλους να συνεννοούμαστε στην Ενωμένη «μας» Ευρώπη, λύνοντας ταυτόχρονα και το ζήτημα του ελληνικού χρέους. Geiz ist geil!

  1. Οκτωβρίου 19, 2011 στο 11:26

    «οποιαδήποτε άλλη απόπειρα ερμηνείας της γεωγραφικής κατανομής της κρίσης είναι καταδικασμένη να διολισθή­σει αμέ­σως ή εμμέσως σε μάλλον ρατσίζουσες (και αλήστου μνήμης) εικασίες περί της «ανώτε­ρης» νοοτροπίας ή γενικώς «ανωτερότητας» του κεντροευρωπαϊκού πληθυσμού. »

    Και γιατί δεν διατρέχει τον κίνδυνο αυτό η δική σου απόπειρα ερμηνείας;

  2. Οκτωβρίου 19, 2011 στο 13:50

    Δεν τον διατρέχει, διότι πολύ απλά έχει ως αφετηρία την πολιτιστική διαφορετικότητα, όχι την ανωτερότητα/κατωτερότητα. Δεν ξεκινά έχοντας ως αρχή την γενίκευση (δηλ. την ιδέα ότι υπάρχουν στον κόσμο συγκεκριμένα μοντέλα, νοοτροπίες και αρχές με απόλυτη γενικευτική ισχύ και…όποιος μπορεί ας ακολουθήσει), αλλά τον σχετικισμό. Ο νότος «αποτυγχάνει» όχι επειδή είναι «κατώτερος» του βορρά, αλλά επειδή κατέληξε να παίζει το παιχνίδι με τους τους όρους του τελευταίου. Κατά συνέπεια, η δική μου ερμηνεία είναι απολύτως αντι-ρατσίζουσα.

    • Οκτωβρίου 19, 2011 στο 13:57

      Υποθέτω ότι θα είχε κάποιες αναστολές ας πούμε να αποδώσης συλλήβδην στους Αφρικανούς ένα χαρακτηρισμό του τύπου Hemianthropus Ululans.

  3. Οκτωβρίου 19, 2011 στο 14:04

    Ε, δεν είναι ακριβώς χαρακτηρισμός, αλλά μια ελαφρώς χιουμοριστική διασκευή όρων της παλαιοανθρωπολογίας. Το ίδιο το κείμενο κάνει λόγο παρακάτω σαφώς για τον βορείως των Άλπεων Homo Sapiens.

    Υ.Γ. Hemianthropus δεν υπάρχει πάντως ως όρος, Paranthropus doch…

  4. Feta Compli
    Οκτωβρίου 24, 2011 στο 12:36

    Θερμότατα συγχαρητήρια για την ανάρτηση,

    εύχομαι – και είμαι βέβαιος για – αντίστοιχη συνέχεια σε θέματα που μας «καίνε» (ο ενεστώτας εξακολουθητικός και διαρκείας bis zum geht nicht mehr – είτε πρόκειται για την νυν πραγματικότητα εν Ελλάδι είτε για την απόπειρα ψυχολογικής αντιμετώπισης τραυματικών εμπειριών του παρελθόντος).

    Και επειδή, ως συνήθως, η πραγματικότητα ξεπερνά (και) την φαντασία, παραθέτω τον κάτωθι σύνδεσμο, όχι προφανώς για την ποιότητα της Berichterstattung, αλλά για την πρόσβαση στα σχόλια αναγνωστών, πολλοί εκ των οποίων αδυνατούν – πιθανότατα λόγω έλλειψης εμπειρίας που αποκτάται με διαμονή επί ικανό(τατο) χρόνο σε συγκεκριμένες βορειοευρωπαϊκές χώρες – να αντιληφθούν τα αναγραφόμενα στην παρούσα (προφητική (και) κατά τούτο – σε σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. επιχειρήθηκε η ευγενης χειρονομία) ανάρτηση. Ας λεχθεί πάντως ότι κατ’εμέ είναι δύσκολη άλλη σύλληψη της κατάστασης πέραν της βιωματικής…

    http://news247.gr/kosmos/news/kataksodeuthke_h_merkel_gia_th_mikrh_tzoulia.1422872.html

    Το εντυπωσιaκό φυσικά είναι ότι όλο το πράγμα είχε συλληφθεί ως προοριζόμενο για κάλυψη από τον τύπο (medienwirksam auf gut Griechisch) – συνακολούθως σε λιγότερο εκτεθειμένες στην διεθνή ενημέρωση/κάλυψη στιγμές, τα πράγματα λογικά θα είναι διαφορετικά: σε ό,τι αφορά το προς ποιά κατεύθυνση, lass ich mich doch einfach überraschen!

  5. Οκτωβρίου 24, 2011 στο 13:04

    Χαχαχα, καταπληκτικό το λινκ για μια είδηση, η οποία ξυπνά μνήμες – και τι μνήμες – σε όσους έχουν εκτεθεί, βιωματικά όπως ορθότατα επισημαίνεις, στο εν λόγω στοιχείο-σήμα κατατεθέν του κεντροευρωπαϊκού πολιτισμού. Και είναι κάτι παραπάνω από σίγουρο ότι το συμβάν προοριζόταν για κάλυψη από τον τύπο, αφού το τι συμβαίνει (ή μάλλον δεν συμβαίνει) όταν δεν υπάρχει κάλυψη θα μπορούσε να αποτελεί τον στόχο εθνογραφικής αποστολής, σαν αυτές που «επιχειρούν» σε άλλες – πιο θερμές κατά κανόνα – περιοχές του πλανήτη…Πάντως, ομολογουμένως η Μέρκελ κάνει…γενναία βήματα προς στην κατεύθυνση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής ολοκλήρωσης! Θερμότατα ευχαριστώ για τα καλά λόγια και δεσμεύομαι για περαιτέρω ιστολογική δραστηριότητα επί θεμάτων «καυτών» τε και «ψυχρών»…

  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: